محمود سلطانی : کارشناس و مشاور امور محیط زیست

وبلاگ شخصی در بردارنده مقالات ، مطالب و اطلاعات حرفه ای در زمینه محیط زیست و منابع طبیعی

محمود سلطانی : کارشناس و مشاور امور محیط زیست

وبلاگ شخصی در بردارنده مقالات ، مطالب و اطلاعات حرفه ای در زمینه محیط زیست و منابع طبیعی

پرسش / خرس

پرسش :  

کسی که همراه کُره اش در سمیرم مرتکب قتل عمد آن خرس و تکه پاره کردن توله هایش شد ، چه ویژگی یا صفاتی داشته است ؟ 

الف-  نفهم  

ب -  بی اطلاع  

پ-   بی فرهنگ  

ت - سنگدل  

ث - خرافاتی  

ج - معلم پرورشی  

چ - همه موارد فوق درست است

نظریه تازه احمدی نژاد در باره سدسازی در کشور

انتقاد رییس‌جمهور از مدیریت منابع آب کشور:
سدسازی و انتقال حوضه به حوضه شرایط محیط زیست را  

تغییر داده است

سبزپرس – گروه منابع طبیعی: محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری با انتقاد تلویحی از روند سدسازی در کشور، لزوم اصلاح شیوه های آبیاری را مورد تاکید قرار داد.

به گزارش سبزپرس، احمدی نژاد روز جمعه (25 شهریور) در جمع خانواده شهدا، ایثارگران و منتخبین استان اردبیل به موضوع خشک شدن چاه‌های آب در برخی مناطق اشاره کرد و گفت: 50 سال در کشورمان سدسازی و انتقال آب از یک حوضه به حوضه دیگر شرایط زیست محیطی را بر هم زده است. 
او ادامه داد: اگرچه احداث سد ضرورت دارد اما چنانچه فقط 20 درصد از پولی که طی 50 سال برای سدسازی هزینه شده در اصلاح شیوه آبیاری استفاده می‌شد، امروز مصرف آب کشورمان یک سوم شرایط کنونی بود. 
احمدی‌نژاد هزینه انتقال آب از یک منطقه به منطقه دیگر را بسیار بالا دانست و گفت: اگر از آب موجود درست استفاده می‌شد این پول می‌توانست صرف آبادانی بخش‌های مختلف کشور شود از این‌رو دولت بودجه مناسبی را برای تغییر شیوه آبیاری به ویژه برای استان اردبیل در نظر گرفته است و چنانچه کشاورزی تصمیم بگیرد این کار را انجام دهد دولت 85 درصد هزینه‌های آن را می‌پردازد. 
رییس‌جمهور تغییر شیوه مدیریت و برنامه‌ریزی را ضروری دانست و گفت:‌ تا امروز براساس نوشته‌های غربی‌ها حرکت شده است، اما چنانچه با ابتکار و متکی بر استعدادها و منابع بومی در مسیر پیشرفت گام برداریم می‌توان به سرعت قله‌های پیشرفت را فتح کرد. 
رئیس جمهوری در حالی از برهم خوردن شرایط زیست محیطی بر اثر سدسازی صحبت کرد که چند روز قبل مجید نامجو، وزیر نیرو در گفت و گو با پایگاه اطلاع رسانی دولت از روند پروژه های سدسازی در کشور دفاع کرده بود و گفته بود: آنچه که مراجع تخصصی و علمی دنیا بر روند سد سازی در ایران نظر می دهند آن را یکی از موفقیت های بزرگ برای کشورمان می دانند و ما باید به همت و تخصص مهندسان بومی مان افتخار کنیم نه اینکه با اظهار نظرهای بی اساس و مغرضانه آن را ضایع کنیم.
در چند سال گذشته، روند سد سازی در کشور، منتقدان فراوانی داشته است. بسیاری از فعالان محیط زیست در ایران با ساخت سدها مخالف هستند. آنها خشک شدن تالاب هایی مانند ارومیه، بختگان، گاوخونی و... را به دلیل ساخت سدها می دانند. /ح.م

محمد فرقانی

منم موافقم..البته مشکل سدسازی مملکت ما عدم مطالعه و ارزیابی حوزه های آبریز است..باید برای ساختن سد حداقل 15 سال مطالعه انجام شود نه 15 ماه والبته اگر از این 15 ماه 15 روزش هم مطالع نیست...

عباس محمدی

جای خوشحالی است که منتقدان سد سازی توانسته اند تا سطح مجلس و دفتر رییس جمهور هم تاثیر گذار باشند. امید آن که سخنان آقای احمدی نژاد فقط برای آرام کردن جو ارومیه و دیگر شهرهای آذربایجان نباشد و ایشان واقعا پروژه ی سد سازی در کشور را با حضور مردم محلی و منتقدان و کارشناسان مستقل مورد بازبینی قرار دهند.

مقاله

بهوش باشیم :

پارک‌های ملی‌مان

 کاغذی نشوند  

 

پارک‌های ملی 

 « پارک‌ملی »  عنوان تعدادی از مناطق طبیعی تحت حفاظت ( حفاظت‌شده ) و تقریبا ً دست‌نخورده‌ای 

 است که با توجه به اهمیت ملی یا بین‌المللی که دارند با هدف بهره‌برداری‌های علمی ، آموزشی  

و تفریحی توسط دولتها مدیریت و حفاظت می‌شوند .

با تصویب قانون« سازمان پارکهای ملی » در سال 1912 در کنگرة ایالات متحدة آمریکا و  

با هدف حفظ چشم‌اندازهای طبیعی ، حیات‌وحش و بهره‌برداریهای علمی ، بهداشتی و تفریحی از  

مناطق طبیعی ویژه ،  نخستین عنوان پارک‌ملی به منطقه طبیعی « یلو استون » در این کشور داده شد .

هم اکنون هزاران منطقة طبیعی در جهان با عنوانهای گوناگون تحت مدیریت و حفاظت قرار دارند که 

 کمی بیش از هزار مورد آنها را پارکهای ملی تشکیل می‌دهد .

در کشور ما ، در ماده 1 آیین نامه اجرایی قانون حفاظت و بهسازی محیط‌زیست و در تعریف 

 پارک‌ملی آمده است : پارک‌ملی به محدوده‌ای از منابع طبیعی کشور اعم از جنگل و مرتع و بیشه‌های 

 طبیعی و اراضی جنگلی و دشت و آب و کوهستان اطلاق می‌شود که نمایانگر نمونه‌های برجسته‌ای 

 از مظاهر طبیعی ایران باشد و بمنظور حفظ همیشگی وضع زندگی طبیعی و همچنین ایجاد  

محیط مناسب برای تکثیر و پرورش جانوران وحشی و رشد رستنی‌ها در شرایط کاملاٌ  طبیعی  

تحت حفاظت قرار می‌گیرند .

      بنابر این تعریف ، در کشور ما نیز بیش از 140 منطقة حفاظت‌شده ( بجز مناطق موسوم به شکار ممنوع  

) وجود دارد که 19 مورد آنها به عنوان پارک‌ملی شناسایی و طبقه‌بندی شده‌اند که جنگل گلستان ،  

دریاچة ارومیه و مناطق طبیعی خجیر و سرخه‌حصار ( تهران ) ، تندوره ( خراسان ) ، کلاه‌قاضی ( اصفهان 

) ، بمو ( فارس ) و کویر از جملة مهمترین و شناخته‌شده‌ترین آنها هستند .

تهدید

ادامه مطلب ...

پدر کویرها


چرا پدر کویرهای ایران در رفت ؟

 

مقدمه

در برنامه رادیویی اخیر  گفت و گوی داغ سبز بحث داغی پیرامون انتقال آب رودخانه ی زاب به دریاچه ارومیه و طرح جمع آوری نمک زمینهای خشک شده ی دریاچه ی ارومیه  میان دکتر پرویز کردوانی و خانم مهندس فاطمه ظفر نژاد درگرفته که آقای دکتر کردوانی با حالتی برافروخته و ناراحت درهنگام پخش زنده خداحافظی و استودیو را ترک نمودند.

در ادامه ی بحث، آقای دکتر اسماعیل کهرم به صورت تلفنی به برنامه پیوسته و ضمن ادای احترام به پروفسور کردوانی، طرح جمع آوری نمک را - که توسط ایشان مطرح شده بود- غیرکارشناسانه و غیرعملی خواندند.
گفتنی است که آقای مهندس محمد درویش هم از ابتدای برنامه به صورت تلفنی در گفت و گوی داغ سبز مشارکت داشت که صحبتهایش چند مرتبه با واکنش دکتر کردوانی مواجه شد.

و اما

ظاهرا از زمانی که ، نمی دانیم کی ، عنوان پدر کویرهای ایران را به حضرت استاد پروفسور کردوانی ، استاد دانشگاه و چهرة ماندگار کشور داده ، امر بر ایشان بکلی مشتبه شده بطوری که گویا وجود و اعتبار خودشان را در گسترش بیابانها یا کویرها می دانند . غافل از این که عنوان داده شده ( درست یا غلط ) معنایش این است که  یکی به میدان بیاید و مدافع این حقیقت باشد که حتی با بیابانهای کشور نیز نباید نامهربانی کرد چه برسد به دیگر اکوسیستم های کشور .

می توانستیم از ایشان سپاسگزار هم باشیم که قبول مسئولیت فرموده و پدری بیابانها را پذیرفته اند .اما قرار نبود حضرت ایشان شب و روز مهمان یکی از شبکه های رسانه میلی باشند و به بیان نقطه نظریات غیرکارشناسان بپردازند و همگان بویژه سدسازان و دیگر کلنگ بدستان باصطلاح توسعه کشور را به ویرانی مملکت فرا بخوانند .

نخست انسان از چنین رفتاری از سوی یک دانشمند و چهرة ماندگار شگفت زده می شود اما با کمی تأمل می توان دریافت که ایشان راه درست زیستن به روش خود را بخوبی یافته اند . زیستن و ماندن به بهای ویرانی یک کشور .

حیات وحش استان اصفهان در تنگنای نبود آب و غذا

حیات وحش استان در تنگنای نبود آب و غذا

 

یکی به داد این زبان بسته‌ها برسد 

 

            جانوران وحشی ( حیات‌وحش ) بخش مهمی از اجزای تشکیل دهندة زیست‌بومها را تشکیل می‌دهند بطوری که وجود آنها در یک زیست‌بوم را می‌توان شاخص تکامل و سلامت آن دانست .

دوام و بقای حیات‌وحش در درجة نخست به امنیت ، و پس از آن به وجود غذا ، آب‌ و عوامل‌ اقلیمی‌ وابسته‌ است‌. تغییر یا تهدید هر یک از این عوامل ، اثرات مستقیمی بر بقای این موجودات دارد . برخی‌ جانوران‌ وحشی‌ مانند پرندگان‌ می‌توانند از طریق‌ مهاجرت‌ و یا تغییر در رفتار حیاتی‌ ، خود را از زیانهای‌ ناشی‌ از کم‌آبی‌ دور سازند اما آبزیان‌، خزندگان‌، حشرات‌ و چرندگان‌ محکوم‌ به‌ تحمل‌ شرایط‌ سخت محیط‌ خود می‌باشند.

            در کشـور ما، وجود حیات وحش و مطالعات‌ مربوط‌ به‌ آنها متأسفانه منحصر به‌ تعدادی مناطق‌ حفاظت‌ شده‌ می‌باشد که‌ در مجموع ، درصد کمی از مساحت‌ کشور را پوشش‌ می‌دهند و توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست مدیریت می‌شوند .

در این‌ مناطق‌ ، علاوه بر تأمین امنیت حیات‌وحش ؛ سالانه اقداماتی‌ برای جبران کمبود علوفه‌ و آب‌ مورد نیاز آنها از سوی سازمان حفاظت محیط‌زیست به‌عمل می‌آید اما گاهی شرایط اقلیمی چنان دشوار می‌شود که این اقدامات به هیچوجه پاسخگوی نیاز این موجودات بی‌پناه و بی‌زبان نیست .

عمر و زندگی حیات وحش نیز

در نتیجة غفلت یا ضعف مدیریت ما انسانها

به‌خطر افتاده است

یکی از شرایط سختی که طی سالهای اخیر مدیریت مناطق حفاظت شده را بویژه در استان اصفهان و برخی مناطق مرکزی و جنوبی کشور دشوار کرده ، مشکل کم‌آبی است . با وقوع خشکسالی و کم‌ شدن‌ آب‌ چشمه‌ها در مناطق حفاظت شده ، پوشش‌ گیاهی از بین می‌رود ‌، چرندگان از منطقه مهاجرت کرده و به دست سودجویان و ناآگاهان شکار می‌شوند ، میزان‌ تخمگذاری‌ پرندگان کاهش می‌یابد و در یک کلام تعادل موجود در طبیعت بهم می‌خورد . این شرایط چنانچه چندین سال ادامه یابد ، اثرات جبران ناپذیری بر مناطق طبیعی که سالانه زحمات زیاد و هزینه‌های هنگفتی صرف حفاظت از آنها شده ، می‌گردد .‌

استان اصفهان از جمله مناطقی است که طی سالهای اخیر با مشکل کم‌آبی دست به گریبان بوده است . این مشکل ، نه تنها زندگی جوامع انسانی بلکه حیات بهره‌برداران اصلی طبیعت ، یعنی حیات‌وحش را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است. به گفته آقای مهندس لاهیجان‌زاده ، مدیر کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان ، آنچه در سال جاری بر مشکل کم‌آبی در مناطق حفاظت شده اضافه شده و وضعیت این مناطق را بحرانی نموده ، مشکل کم‌غذایی است . به گفته ایشان با نبود آب و اتمام پوشش گیاهی در مناطق حفاظت شدة استان ؛ دو مشکل کم‌آبی و کم‌غذایی ، هم‌اکنون زندگی این موجودات بی‌پناه و بی‌زبان را در تنگنا قرار داده است . نگرانی مدیر کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان اما از این نظر بیشتر است که شرایط مناطق حفاظت شدة استان در مقایسه با بسیاری از دیگر مناطق طبیعی کشور ، بهتر بوده و از نظر تراکم و تعداد حیات‌وحش نیز در سطح کاملا مطلوبی قرار داشته است . از این رو ، مشکلات ناشی از نبود آب و غذا در مناطق حفاظت‌شدة استان اصفهان با وجود فراوانی تعداد وحوش ، سخت‌تر و آسیبهای احتمالی آن نیز شدیدتر و سنگین‌تر خواهد بود .

اما مهمترین و اصلی‌ترین مشکل مدیریت مناطق حفاظت‌شدة کشور که البته از گذشته‌های دور هم وجود داشته ولی در حال حاضر بیش از پیش نمایان گردیده ، نااگاهی یا کمبود اطلاعات معدودی مدیران و تصمیم‌گیران است . برخی مدیران ، برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران ، چه در سطح ملی و چه در استان ، توجه و رسیدگی به حیات‌وحش را که چنانچه اشاره شد از جمله شاخص‌های سلامت طبیعی هر منطقه می‌باشد ، جزو فرعی‌ترین مسائل و ضروریات کشور نیز به‌شمار نیاورده و حتی گاهی با تمسخر با آن برخورد می‌کنند . اینان ، به‌علت نااگاهی و یا ناتوانی در حل مشکلات و یا انجام مسئولیتهای خود ، اصل مهم ضرورت توجه و رسیدگی به جوامع انسانی را مطرح ساخته و با پنهان شدن در پشت این واقعیت انکار ناشدنی ، واقعیت دیگری را که از درک آن عاجزند انکار می‌کنند . واقعیت این است که آسیب‌هایی که تاکنون بر محیط‌زیست و بطور کلی عرصه‌های طبیعی این کشور وارد شده بیش از همه ، از سوی چنین افرادی است .

بگذریم ، آنچه پیش روست این که ، بیش از ده هزار راس حیات‌وحش استان هم اکنون از نظر آب و علوفه در تنگنای شدید قرار دارند . اینها بخش مهمی از سرمایه‌ها و نهاده‌های طبیعی استان هستند که زبانی برای دادخواهی و بیان مشکلات خود ندارند . گناهی نیز جز این ندارند که شرایط زیستی آنان در نتیجة غفلت یا ضعف مدیریت ما انسانها به‌خطر افتاده است .

عدم توجه به آنچه از حیات‌وحش استان باقی مانده ، چه بسا کل موجودیت این مناطق را که از دهها سال پیش تاکنون با سرمایه‌های ملی حفاظت شده‌اند تهدید نماید . پذیرفتنی است که ادارة کل حفاظت محیط‌زیست استان نیز بعلت کمبود اعتبارات و امکانات ، توان رویارویی کامل با این مشکل را ندارد . بنابر این باید کاری کرد .

در چنین شرایطی به‌نظر می‌رسد ادارة کل حفاظت محیط‌زیست استان ، به‌عنوان مسئول اصلی حفاظت از مناطق طبیعی استان ، باید برنامه‌ای فوری ، ضربتی و ویژه را تدوین نموده و پشتیبانی مدیریت ارشد استان و مشارکت سازمانهای اجرایی برای نجات جان حیات‌وحش استان همت کند . بدون شک نقش معاونت برنامه‌ریزی استانداری ، مدیریت بحران استانداری ، سازمان جهاد کشاورزی استان ، ادارة کل منابع طبیعی و آبخیزداری ، تشکلهای مردمی و دیگر نهادهای اجرایی مرتبط با موضوع در رویارویی با این مشکل ، از همه مهمتر است .




استان اصفهان عرصة خلاقیت و ابداع بهترین روشها در رویارویی با تأمین نیارها و یا حل مشکلات بوده و در بسیاری از این زمینه‌ها ، پیشگام نیز بوده است . اکنون کم‌آبی ، عرصة دیگری برای آزمایش ما در مناطقی دور از چشم و دوربین و تبلیغات آنچنانی گشوده است . عرصه‌ای که حضور و ایفای نقش تک تک ما در آن ، بدون شک از نظر آفریننده هستی دور نخواهد ماند .