محمود سلطانی : کارشناس و مشاور امور محیط زیست

وبلاگ شخصی در بردارنده مقالات ، مطالب و اطلاعات حرفه ای در زمینه محیط زیست و منابع طبیعی

محمود سلطانی : کارشناس و مشاور امور محیط زیست

وبلاگ شخصی در بردارنده مقالات ، مطالب و اطلاعات حرفه ای در زمینه محیط زیست و منابع طبیعی

برگزاری هفتمین دوره جایزه زیست محیطی دکتر ابتکار

مراسم هفتمین دوره جایزه زیست محیطی دکتر محمد تقی ابتکار از سوی مرکز غیردولتی صلح و محیط زیست برگزار و از برگزیدگان و فعالین عرصه محیط زیست کشور تجلیل و قدردانی شد.

در این مراسم که جمعی از اساتید و فعالان محیط زیست از نقاط مختلف کشور حضور داشتند، معصومه ابتکار رئیس هیئت مدیره مرکز صلح و محیط زیست اظهار داشت: «مرحوم تقی ابتکار  همواره از زمان خودجلوتر بود».

او ادامه داد: وی در زمانی اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را پیشنهاد داد و بر تصویب آن پافشاری کرد که کشور هنوز در التهاب انقلاب قرار داشت.

دکتر ابتکار افزود: این، نشان از نیاز سنجی و آینده‌نگری ایشان در آن دوران حساس داشت.

وی با بیان اینکه می توان لیست بلند بالایی از نگرانی های زیست محیطی فعلی ایران تهیه کرد، اظهار داشت:‌ خشک شدن دریاچه ارومیه، وضع آشفته آلودگی هوای تهران، خبر فروش پارک پردیسان و سقوط 36 پله ای محیط زیست ایران در عرصه جهانی تنها بخشی از محیط زیست آشفته کشور را به نمایش می گذارد.

ابتکار تاکید کرد: با این وجود تلاش گروههای مردم نهاد و رسانه‌ها چه در عرصه علمی و چه در عرصه های اجتماعی بسیار امیدوار کننده و نشانی از آینده روشن برای محیط زیست کشور دارد.


پیام سید محمد خاتمی به هفتمین دوره اعطای جایزه دکتر تقی ابتکار

 

حجت الاسلام والمسلمین سید محمد خاتمی که مرحوم دکتر تقی ابتکار هنگام فوت مشاور علوم و فنون ایشان بود پیامی برای این مراسم صادر کرد. این پیام که توسط دکتر علی اشرف مجتهد شبستری قرائت شد به طور کامل در خبری مستقل در همین سایت منتشر شده است.


دکتر اسماعیل کهرم: تقی ابتکار همواره زنده است


دکتر اسماعیل کهرم استاد دانشگاه در ادامه این مراسم با بیان اینکه نباید برای دکتر تقی ابتکار صفت «مرحوم» به کار برد اظهار داشت:‌ اگر چه واژه  «مرحوم» به حق برازنده تقی ابتکار است اما به اعتقاد من ایشان نمرده اند و اثرات اقدامات ایشان در جهت اعتلای محیط زیست ایران همواره جاودان است.

او ادامه داد: سازمان های مختلفی مانند میراث فرهنگی تلاش کردند که همانند اصل 50 قانون اساسی که حفاظت از محیط زیست را به عنوان یک اصل تببین می کند، حفاظت از میراث فرهنگی را نیز به عنوان قانون درآوردند، اما این امر تنها در مورد محیط زیست اتفاق افتاد.

کهرم اضافه کرد: بی شک قانون شدن حفاظت از محیط زیست  به خاطر نقش تاثیرگذار شخصیت دکتر تقی ابتکار است که موجب شد تنها در مورد محیط زیست این قانون وضع شود.

او خاطرنشان کرد: دکتر ابتکار همواره محیط زیست در ایران را مانند یک نوزاد توصیف می کرد و توصیه داشت که باید در زمینه ارتقاء ‌فرهنگ زیست محیطی تلاش شود.

این استاد دانشگاه همچنین متذکر شد: به اعتقاد من ما در کشور به متخصص و متعهد بیشتری در زمینه محیط زیست نیاز داریم تا بتوانیم نقش واقعی فرهنگ حفظ محیط زیست را اشاعه دهیم.

 

بیانیه هیات داوران هفتمین دوره جایزه دکتر تقی ابتکار

دکتر صدیقه ببران مدیرعامل مرکز صلح و محیط زیست در بخش بعدی مراسم به نمایندگی از هیات داوران بیانیه این هیات را به شرح زیر قرائت کرد:

برنامه ریزی برای اعطای جایزه دکتر تقی ابتکار به پژوهشگران و تلاشگران عرصه حفاظت از محیط زیست ایران عزیز از سال 1380 تا 1384 توسط فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران انجام گرفت و تعدادی از متخصصان و پژوهشگران برجسته از میان داوطلبان، موفق به دریافت این جایزه شدند.

با تشکیل مرکز صلح و محیط زیست در سال 1384 به عنوان نهادی غیردولتی، اعطای جایزه  دکتر تقی ابتکار به مجموعه فعالیت های این مرکز پیوست و تا کنون شش دوره آن برگزار شده است. برگزیدگان این جایزه در سال های 84، 85، 86 و 88 موفق شدند جوایز خود را از دست حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای خاتمی دریافت کنند. فراخوان هفتمین جایزه دکتر تقی ابتکار برای سال 1390 طی آذرماه گذشته با همکاری  روزنامه  های کثیرالانتشار «اطلاعات» و «شرق» منتشر و به اکثر دانشکده های محیط زیست کشور نیز ارسال شد. قابل ذکر است که در سال جاری پاسخ به فراخوان به طور قابل ملاحظه ای نسبت به سال های گذشته افزایش داشته است.

هیات داوران این دوره مانند دوره های گذشته متشکل از دانشگاهیان و برخی از اعضای هیات مدیره مرکز صلح و محیط زیست بوده که طی دو جلسه در اوایل اسفند ماه آثار رسیده  از سوی متخصصین و اساتید، فعالین غیردولتی و رسانه ای و افرادی که به منظور رفع مشکلات زیست محیطی ایده های خلاقانه ای ارائه داده اند را براساس شاخص های مندرج در فراخوان و اهداف تعیین شده برای این جایزه، مورد بررسی قرار دادند.

 

سپاس از آقایان شاهین گوانجی و بهروز حسنی مهمویی و کانون دوستداران محیط زیست

هیات داوران جایزه دکتر تقی ابتکار در سال 1390 لازم می داند ضمن تشکر از همه فعالینی که به فراخوان مرکز صلح و محیط زیست پاسخ مثبت دادند، سپاس خود را از آقای شاهین گوانجی به خاطر اختراع ارزشمند آفت کش گیاهی به عنوان جایگزین برای آفت کش های شیمیایی، کانون دوستداران محیط زیست به مدیریت آقای محمد عظیمی به خاطر طراحی و انتشار پوسترهای ارزشمند زیست محیطی و جذب منابع مالی بین المللی در زمینه محیط زیست و آقای بهروز حسنی مهمویی موسس سایت دو زبانه Climate change.ir به خاطر اطلاع رسانی قابل ملاحظه در فضای مجازی و اینترنتی اعلام دارد.

با توجه به آثار رسیده، هیات داوران خاطرنشان می سازد که هر ساله آثار مبتنی بر تلاش در فضای مجازی افزایش می یابد. این امر نشانگر حضور جدی علاقمندان به طبیعت و محیط زیست در فضای اینترنتی است که در آینده ای نزدیک، زبان اول رسانه ای جهان خواهد بود و حضور ایرانیان در این عرصه از امیدهای آینده دوستداران محیط زیست است.

در پایان مجددا هیات داوران بر این موضوع تاکید می نماید که بی تردید تلاش های فراوانی از سوی افرادی که در این دوره  از جایزه شرکت کرده اند و نیز آنان که شرکت نکرده اند برای بهبود وضعیت محیط زیست صورت گرفته است، ولی امکان تقدیر درخور از همه آنان برای این مرکز وجود ندارد.

جوایز و لوح های تقدیر هفتمین دوره جایزه دکتر تقی ابتکار

در این مراسم 3 جایزه و 5 لوح تقدیر به برگزیدگان به شرح زیر اعطا شد:

لوح تقدیر هیات داوران به جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست (پیام سبز) به خاطر 17 سال خدمت داوطلبانه در عرصه های آموزش و ارتقاء آگاهی های عمومی در زمینه محیط زیست اهدا شد.

همچنین هیات داوران برای فعالیت های ویژه مدیریت پسماند در یکی از دور افتاده ترین و دشوارترین نقاط جغرافیایی کشور – جزیره خارک – به آقای کامبیز مرادی لوح تقدیراهدا کرد.

خانم مه لقا کاشفی نیز برای سال ها خدمات داوطلبانه در انجمن زنان مبارز با آلودگی محیط زیست لوح تقدیر دریافت کرد.

انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد نیز لوح تقدیر را به خاطر توجه ویژه به موضوع محیط زیست به خود اختصاص داد.

در بخش اهدای جوایز نیز
آقای دکتر فرهاد دبیری به خاطر سالیان سال تلاش برای احقاق حقوق محیط زیست در عرصه مدیریتی و اجرایی و نیز در عرصه آموزش و خانم نجمه ثمین صاحب 38 مقاله آی اس آی در زمینه حشره شناسی معرفی شدند.


آقای حسن کریمی الیزی
به خاطر تلاش برای آگاهی رسانی و جلب مشارکت عمومی در جهت حفظ محیط زیست از طریق فعالیت در رسانه های مکتوب و تصویری به خبرنگار شایسته دریافت جایزه شناخته شد.


همچنین لوح تقدیر هیات داوران به مرحوم یاسر انصاری کجوری به خاطر تلاش بی وقفه در عرصه محیط زیست و ایجاد نهادهای غیردولتی و رسانه ای به عنوان نهادهای ناظر بر حفاظت از طبیعت به ویژه تاسیس خبرگزاری سبز پرس به همسرش "مژگان جمشیدی" اهدا شد.

*

مرکز غیردولتی صلح و محیط زیست هرسال از بین تلاشگران عرصه محیط زیست در زمینه‌های علمی، تحقیقاتی، فرهنگی و فناوری بر اساس رای هیئت داوران جوایزی اهدا می‌کند. این جایزه از سال 1379 که استاد محمدتقی ابتکار دارفانی را وداع گفت توسط همسر ایشان پایه گذاری شد.

جایزه محمدتقی ابتکار درسال‌های نخست از سوی فرهنگستان علوم که مرحوم استاد محمدتقی ابتکارعضو پیوسته آن بود به کسانی که درزمینه محیط زیست فعالیت‌های شاخص داشتند اهدا می‌شد و ازسال 1384 با تاسیس مرکز صلح و محیط زیست این کارتوسط این مرکز انجام می‌شود.

 

اهدای جایزه دکتر تقی ابتکار به جمعیت پیام سبز

خبر رسید  جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست با نام اختصاری پیام سبز برنده امسال جایزه شادروان دکتر تقی ابتکار شده که طی چند سال اخیر از سوی مرکز غیردولتی صلح و محیط زیست به کسان و سازمانهای مردمی فعال در زمینه محیط زیست اعطا می شود .

جمعیت پیام سبز یکی از سازمانهای مردم نهاد فعال در زمینه محیط زیست و منابع طبیعی است که فعالیت خود را از سال ۱۳۷۳ و با همت تنی چند از اعضای هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان و همچنین کارشناسان و علاقمندان به موضوع منابع طبیعی و محیط زیست اغاز کرده و تاکنون فعالیتهای زیادی را دزر این زمینه داشته است . این جمعیت چند سال پیش نیز موفقیت به دریافت جایزه ملی محیط زیست گردید . برای دست اندرکاران این جمعیت آرزوی پیروزی بیشتر داریم .

مقاله/ کودکان و آلودگی محیط زیست

کودکان و آلودگی محیط زیست



  • کودکان:

درمورد این که کودکان دقیقا درچه گروه های سنی قراردارند، یک توافق کلی وجود ندارد، WLO (سازمان جهانی کار) و UNEP (برنامه محیط زیست سازمان ملل) همه افراد زیر ۱۵ سال راکودک معرفی می کند واین درحالی است که پیمان نامه جهانی حقوق کودک همه افراد زیر ۱۸سال را کودک برمی شمارد.

  • محیط زیست (Environment):

محیط زیست دریک تعریف کلی عبارتست ازمجموعه شرایط  بیرونی که درطول عمر یا زندگی یک موجود زنده، مانند انسان بر او اثرمی گذارد. به این ترتیب نورخورشید، آب، هوا، اقلیم، گیاهان، جانوران و سایر موجودات بی جان وجاندار که برروی سیاره زمین وجود دارند و با یکدیگر در ارتباط دوسویه هستند، محیط زیست انسان را تشکیل می دهند. البته از محیط زیست تعریف های گوناگونی وجود دارد که ازآن ها چشم پوشی می نماییم. محیط زیست ومنابع موجود درآن، در واقع محل زندگی و تامین کننده اصلی ترین نیازهای انسان به شمارمی آید. با وجود این، در سال های گذشته، با رشد فزاینده جمعیت وپیشرفت های تکنولوژیکی، روند بهره برداری از منابع موجود در زمین نیز بیشتر شده است و در یک کلام محیط زیست انسان دستخوش تخریب وآلودگی قرارگرفته است)ادامه. . . .

  ادامه مطلب ...

گفتگو با ایسنا به مناسبت روز جهانی تالابها

مصاحبه با خبرگزاری ایسنا در بارة تالاب گاوخونی   به مناسبت روز جهانی تالابها


تالاب گاوخونی؛ چند قدم مانده به مونترو


تالاب گاوخونی بزرگترین و مهمترین گستره آبی موجود در مرکز ایران است که سطح آبگیر آن بالغ بر 47 هزار و 600 هکتار است. این تالاب پایاب زاینده‌رود است که در قسمت جنوب استان اصفهان قرار دارد و طی سالیان دراز، زاینده‌رود پس از تأمین آب آشامیدنی و مشروب کردن زمینهای کشاورزی منطقه بختیاری و قسمتهایی از استان اصفهان به این تالاب منتهی شده است.

خبرگزاری ایسنا نوشت : حدود 250 تالاب در کشور وجود دارد که تاکنون 33 تالاب در لیست کنوانسیون رامسر با 22 عنوان ثبت شده است.

تالاب گاوخونی بزرگترین و مهمترین گستره آبی موجود در مرکز ایران است که سطح آبگیر آن بالغ بر 47 هزار و 600 هکتار است. این تالاب پایاب زاینده‌رود است که در قسمت جنوب استان اصفهان قرار دارد و طی سالیان دراز، زاینده‌رود پس از تأمین آب آشامیدنی و مشروب کردن زمینهای کشاورزی منطقه بختیاری و قسمتهایی از استان اصفهان به این تالاب منتهی شده است.

 تالاب گاوخونی از سال 1975 میلادی به‌ عنوان یک تالاب بین‌المللی در فهرست کنوانسیون جهانی رامسر به ثبت رسیده، به ‌همین دلیل دولت و ملت ایران ملزم و متعهد به حفاظت از آن هستند، اما در سال‌های اخیر عدم تخصیص حق آبه و خشکسالی موجب شد تالاب که تنها در برخی از ترسالی‌ها، شاهد عبور و حضور اندکی آب همراه با فاضلابها، زه آبها، گندابها و پساب‌های سرازیر شده از سایر نقاط بالادستی در آن هستیم، تبدیل به شوره‌زاری شود.

حال نکته قابل توجه اینکه نخستین اجلاس رسمی مبنی بر توجه به تالاب‌ها و حفاظت از این زیست‌بوم‌های مهم در سال 1971 و با حضور نمایندگان بیش از 140 کشور در ایران و در شهر رامسر برگزار شد، اما متاسفانه ایران یکی از کشورهایی است که بیشترین تالاب در معرض تغیرات شدید اکولوژیک را برای خروج از لیست این کنوانسیون دارد.

معدودی از تالاب‌های موجود در فهرست مونترو مربوط به تالابهای کشور ماست

یک کارشناس ارشد محیط زیست با اشاره به اینکه تالاب‌ها خدمات گسترده‌ای به طبیعت و انسان عرضه می‌کنند، بیان کرد: تغذیه آبهای زیرزمینی، تنظیم جریان‌های سطحی، جلوگیری از نفوذ آبهای شور به آبهای سطحی و زیرزمینی، حفظ سیمای طبیعی زمین در برابر نیروهای طبیعی مانند فرسایش بادی، نگهداری رسوبها، نگهداری مواد غذایی، پاکسازی مواد سمی و ‌آلوده، تولید فرآورده‌های طبیعی مانند آب، انرژی، آبزیان و علوفه، حفظ گونه‌های وحشی و جاذبه‌های گردشگری شماری از خدمات تالاب‌ها است.

محمود سلطانی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه اصفهان، اظهار کرد: با وجود فایده‌های بسیاری که تالاب برای طبیعت و انسان دارد متاسفانه این زیست‌بوم‌ها در بسیاری از نقاط جهان از جمله در کشور ما تحت تأثیر عوامل طبیعی یا انسانی، تهدید به نابودی شده و می‌شوند و آبگیرهای بین‌المللی از جمله تالاب گاوخونی و دریاچه ارومیه طی سالهای اخیر در نتیجه خشکسالی و تعرض انسان به حق‌آبه طبیعی آنها خشک شده‌اند.

این فعال زیست محیطی با اشاره به لیست "مونترو" که نام تالاب‌های در معرض خطر نابودی در آن ثبت می‌شود، بیان کرد: متاسفانه معدودی از تالاب‌های موجود در این فهرست مربوط به تالابهای کشور ماست که البته اقداماتی در جهت احیای تالابهای مورد نظر و حذف نام آنها از فهرست تالابهای در خطر صورت گرفته است.

مهمترین مشکل تالاب گاوخونی، قطع حق‌آبه آن است

سلطانی با بیان اینکه طی چند دهه اخیر به علت بارگذاری بیش از حد صنعتی و عمرانی در استان اصفهان و بهره‌برداری نادرست و بیش از حد آب زاینده‌رود، یعنی منبع اصلی تغذیه تالاب گاوخونی، جریان طبیعی این رودخانه به کلی قطع شده است، افزود: مختصر آب موجود در پایین دست رودخانه و نقاط مشرف به تالاب هم در واقع آبهای شور، تلخ و احتمالا آلوده‌ای است که از قسمتهای کویری منطقه زه‌کش شده و به بستر رودخانه وارد می‌شود.

وی با اشاره به اینکه مهمترین مشکل تالاب گاوخونی مانند سایر تالابها، قطع حق‌آبه آن است، خاطر نشان کرد: آنچه در باره گاوخونی اهمیت دارد، تصور نادرست برخی افراد حتی مدیران و تصمیم‌گیران درباره این تالاب است که آن را با نام باتلاق یا جایی که ارزش وجودی نداشته یا جایی برای تخلیه فاضلابها می‌شناسند.

این کارشناس ارشد محیط زیست تصریح کرد: با گذشت زمان و اقدامات مؤثری که طی سالهای اخیر صورت گرفته، این ذهنیت کمی اصلاح شده، ولی کافی نیست.

تالابها در شمار زیست‌بوم‌هایی هستند که بیش از همه در دسترس انسان قرار دارد، منبع اصلی تغذیه آب آنها شدیدا وابسته به مصارف آب توسط انسان بوده و از نظر آلوده شدن آب بسیار حساس است و متأسفانه بسیاری از خدمات و کارکردهای تالابها برای همگان شناخته شده نیست.